De toekan, spectaculaire vogel uit het regenwoud.

De toekan, spectaculaire vogel uit het regenwoud.

Costa Rica staat bekend om zijn tropische regenwouden, de nevelwouden, de biodiversiteit en ook om de enorme hoeveelheid vogels die daar leven, meer dan 900 verschillende soorten. Veel mensen beschouwen de toekan als de mooiste vogel ter wereld. De toekan is zowel een verpletterend mooie vogel als een grappig dier waar niemand de ogen vanaf kan houden. De toekan wordt daarom ook regelmatig als een karakter in animatiefilms gebruikt.

Weinig vogels zijn zo karakteristiek en opzienbarend als de toekan. De gigantische, kleurrijke snavel is het eerst dat opvalt, en een logische vraag is hoe het dier hiermee overweg kan. De toekan kan juist vanwege zijn grote snavel niet zo goed vliegen. Het gewicht van de grote zware snavel drukt hem omlaag. Daarom maakt hij duikvluchten van boom naar boom. Toekans voelen zich in het tropische regenwoud prima op hun plaats. En tropisch regenwoud is er gelukkig (nog) genoeg in Costa Rica. Toekans danken hun naam aan het woord ’tucano’ dat hen is gegeven door de Tupi indianen in Brazilië.

Leefwijze

Met de grote snavel verorbert hij vruchten, met zijn pootjes hupt hij van tak naar tak. Als een regenbui losbarst neemt hij een douche! De toekan eet vooral vruchten die ze met het einde van de snavel plukken, dan achterover gooien en doorslikken. Maar ze eten ook insecten en kleine reptielen en soms vallen ze zelfs vogelnesten aan. In Costa Rica leven 6 verschillende soorten, waarvan de Keel-billed Tucan (zwavelborsttoekan) de bekendste is. In totaal zijn er 47 verschillende soorten toekans.

De snavel

De snavels van toekans hebben ook een bijzondere functie. Hij werkt namelijk als een soort temperatuur schakel. Wanneer het te koud of te warm is, kunnen toekans meer of minder bloed naar hun snavel laten stromen. Dit doen ze om zichzelf op te warmen of om af te koelen. Zo zul je toekans altijd zien slapen met hun snavel in hun verenpak gestopt om te voorkomen dat hun snavel te snel afkoelt. Het zogenaamde ‘snavelworstelen’ en vruchten gooien en vangen vinden ze leuke bezigheden, en ook bij het vinden van een partner maakt de toekan gebruik van spelletjes.

Spirituele betekenis

Deze tropische vogels hebben voor sommige personen een bijzondere betekenis. Zo zouden traditionele medicijnmannen de toekan zien als een symbool voor het uitvliegen naar de spirituele wereld. De toekan staat voor eenheid, aantrekkingskracht en communicatie, maar ook voor sociaal, vertrouwen en vakmanschap. Hij leert je communiceren, om je boodschap over te brengen wanneer dat nodig is, door zijn kracht en vertrouwen te geven in het proces.

Waar in Costa Rica leeft de toekan?

De toekan leeft onder andere in het nevelwoud van Monteverde, in Tortuguero National park en in Puerto Viejo. Maar ook in Manuel Antonio National park zijn ze te vinden. Je hebt soorten toekans die vooral hoog in de bergen leven, zoals de Emerald Toucanet. Maar ook vrij algemene soorten die je bijna overal kunt tegenkomen. Voorbeelden zijn de Zwartsnavel Toekan en de Zwafelborst Toeken. Toekans blijven praktisch altijd hoog in de bomen. Je zou zeggen dat ze gemakkelijk te spotten zijn, vanwege hun enorme en kleurrijke snavel. Maar toch is dat best lastig, want hun veren zorgen voor goede camouflage. Gelukkig maken ze een karakteristiek geluid, wat kilometers ver te horen is. Als je het geluid eenmaal hebt gehoord, herken je het direct en weet je dat je omhoog moet kijken! Wanneer je rondrijdt in Costa Rica, let dan op bomen met lange peulvruchten (Cecropia boom). Vaak zitten in die bomen toekans.

Bedreiging

De toekan is erg belangrijk voor het regenwoud omdat ze helpen de zaden te verspreiden van de vruchten en bessen die ze eten. Toekans worden het meest door de mens bedreigd. Ze worden soms gevangen als voedsel, maar ze worden helaas ook wel als huisdier verkocht. Tropische bossen worden nog altijd vernield, ofwel voor hout, ofwel voor de productie van bijvoorbeeld palmolie, ananassen of bananen. Helaas gebeurd dit ook op grote schaal in Costa Rica. Biodiversiteit gaat hiermee verloren, alsmede het leefgebied van veel dieren.
Om deze reden is bescherming van het regenwoud in Costa Rica zó enorm belangrijk. De regering van Costa Rica kan dit niet alleen. Stichtingen als die van Adopteer Regenwoud spelen een belangrijke rol in het actief beschermen en herbebossen van Regenwoud in Costa Rica.

Wil jij ook bijdragen aan de bescherming van deze prachtige toekan en haar leefgebied?
Adopteer dan hier een stukje regenwoud

Hoeveel ocelots wonen er in ons reservaat?

Sinds de start van het onderzoek naar de biodiversiteit in 2017 hangt stichting Adopteer Regenwoud wildcamera’s op in het reservaat. De afgelopen jaren zijn er ontzettend veel dieren waargenomen op deze camera’s. Wildcamera’s zijn een goede manier om te ontdekken wat voor zoogdieren er allemaal in het reservaat leven. Vooral schuwe dieren die nacht actief zijn, zijn moeilijk te spotten als je overdag in het reservaat rondloopt. Zo ook de nacht actieve ocelot. Eén van de zes katachtigen die er in Costa Rica leven. In de afgelopen jaren hebben we veel ocelots op onze wildcamera’s gespot. De vraag was altijd of dit dezelfde ocelot was, of dat er meerdere individuen in het reservaat leven. (meer…)

Vogels spotten in Costa Rica

Costa Rica, een land waarvan bijna de helft bestaat uit regenwoud, is een waar vogelparadijs. Meer dan 900 soorten vogels en één van de weinige plekken op aarde waar per vierkante kilometer, zo veel vogelsoorten te vinden zijn. Eén van de meest mooie en bijzondere vogels die zijn habitat heeft in Costa Rica, is wel de Resplendent Quetzal. (meer…)

De Ceibaboom

De Ceibaboom, ook wel kapokboom genoemd, is een indrukwekkende verschijning met zijn stam vol doornen en een groeisnelheid van 2 tot 4 meter per jaar. Met die doornen kan de boom zichzelf beschermen tegen allerlei dieren. De boom is één van de woudreuzen van het tropisch regenwoud en wordt tot 70 meter hoog. De dikste Ceibaboom ooit gemeten staat in Brazilië met een omtrek van meer dan 30 meter. De boom steekt zo hoog boven de rest van het regenwoud uit, dat zijn takken weer een nieuwe habitat vormen voor allerlei planten die meer zonlicht nodig hebben. In de commerciële koffie- en cacaoplantages wordt de Ceiba gebruikt om schaduw te creëren. (meer…)

Strawberry poison dart frog

Door Zoë Schreurs

In Costa Rica kun  je er niet omheen: de Oophaga pumilio. Pumilio betekent dwerg, en al zijn ze amper 3 cm groot, het is moeilijk om de giftige aardbeikikkertjes te missen. In het Engels noemen ze Strawberry Poison Dart frogs, omdat indigenous volkeren vroeger hun gif gebruikten om giftige pijlen mee te maken (poison darts). Ze worden ook liefkozend de ‘blue jeans frog’ genoemd, omdat ze er vaak uitzien als rode kikkertjes in een spijkerbroek. Al hebben ze lang niet allemaal dezelfde kleuren. Er zijn er ook die volledig rood of blauw zijn, eerder geel, groen of oranje, of met zwarte strepen of stippen. Zo zijn er zo’n 15 tot 30 kleurvarianten.
(meer…)

De Jaguar, koning van de jungle

Door Zoë Schreurs De jaguar spreekt tot ieders verbeelding en dat doet hij al tijden, van Noord tot Zuid-Amerika. Wist je dat zijn naam komt van de Guarani-taal van Indigenous stammen in Paraguay? Het betekent: “Hij die kan doden met 1 sprong.” Geen slechte observatie, gezien een jaguar zo door het schild van een schildpad […]

CO2 opslag bomen – Hoe werkt het?

We weten allemaal wel hoe belangrijk bomen en planten zijn voor het produceren van zuurstof en het opnemen van CO2. Zéker de laatste tijd is er veel nieuws over de klimaatcrisis, opwarming van de aarde, zeespiegelstijging, CO2-compensatie en het belang van behoud van bomen, planten en bossen. In deze blog wat achtergrond informatie over hoe bomen nu onze CO2 uitstoot opslaan. (meer…)

Bijzondere glaskikker in het reservaat!

Nu student Sonny, ondertussen nighttour-specialist, zijn stage bijna afsluit, worden er op de valreep nog veel mooie ontdekkingen gedaan. Als klapper op de vuurpijl troffen we afgelopen week een bijzondere glaskikker in het reservaat aan. Deze Hyalinobatrachium dianae – Diane’s Bare-hearted Glass Frog werd pas in 2015 ontdekt en beschreven en is endemisch voor Costa […]

Bladsnijdermieren

Wie al eens door de Amerika’s heeft gereisd kent ze sowieso, een stroom aan mieren die allemaal blaadjes meevoeren. Het lijkt wel een mini-snelweg die 30 meter kan doorlopen. Het gaat hier over de bladsnijdermieren. Voor toeristen een bron van verbazing, voor lokale boeren en moestuiniers een ware pest die zomaar je geliefde bomen en planten kaal vreet. Wist je trouwens dat er wel 47 verschillende soorten bladsnijdermieren zijn?

Velen denken dat de mieren de blaadjes afsnijden om zelf op te eten, maar niks is minder waar. De mieren snijden de bladeren af en vervoeren ze naar een schimmel in hun nest. Een samenwerkingsverband met een hele historie, zo blijkt. (meer…)

De drievingerige luiaard: de weetjes die jij nog niet wist van dit indrukwekkende zoogdier

Wat is er met de vacht? Waarom slapen luiaards zoveel? Deze maand is de drievingerige luiaard het dier van de maand bij Adopteer Regenwoud. En wat is er nou leuker dan van één van de oprichters van Adopteer Regenwoud een aantal leuke weetjes te horen die je niet zomaar in een standaard biologieboek vindt. Maarten van der Beek is één van de biologen bij Adopteer Regenwoud en woont op het Work With Nature reservaat in Costa Rica. (meer…)

De grootste regenwouden ter wereld

Het is World Rainforest Day vandaag (22 juni)! Een dag om onze regenwouden op aarde in het zonnetje te zetten want het is mega belangrijk om ze te beschermen. Weet jij al welke regenwouden de grootste zijn ter wereld? In deze blog laten we ze aan je zien. We beginnen op plek 10. Plek 10: […]

De Kolibrie

De meeste soorten zijn tussen de 7,5 en 13 cm groot. Je zou haast denken dat het een uit de kluiten gewassen hommel is! Kolibries (Trochilidae) zijn de allerkleinste vogels ter wereld. Ze zijn een familie van vogels uit de orde gierzwaluw-achtige. De familie telt meer dan 300 soorten. De meeste soorten komen voor in Zuid-Amerika. Zó ontzettend leuk………..is het om kolibries te spotten, het kleinste vogeltje ter wereld! Vliegensvlug zijn ze, je ziet de vleugels meer trillen dan fladderen, zó klein en zó snel en wendbaar. Lees hier alles over dit bijzondere vogeltje. (meer…)

Zomerfeest vol positiviteit – Adopteer Regenwoud viert 12 jaar succes

Adopteer Regenwoud bestaat 12 jaar. Een goede reden om stil te staan bij alle mijlpalen tijdens het zomerfeest dat we op woensdag 30 augustus 2023 vierden met toegewijde vrijwilligers en belanghebbenden. De bijeenkomst vond plaats in de prachtige ambiance van Landhuis in de Stad in Utrecht, waar we de gelegenheid grepen om terug te blikken op onze mijlpalen, recente prestaties te delen en onze nieuwste samenwerking te presenteren. “Wat een prachtige avond, de ruimte staat bol van positieve energie!”, aldus een van de aanwezigen. Een impressie van een grandioze avond. (meer…)

Morpho vlinder in Costa Rica

Deze prachtige blauwe vlinder van wel 15-20 cm breed lijkt met elke vleugelslag te verschijnen en weer te verdwijnen. Zijn onderkant is namelijk een slim trucje van Moeder Natuur. Aan de onderkant is hij onopvallend rood-bruin, met oogjes om aanvallers af te schrikken. Het felle iriserende blauw is dan weer om de competitie af te schrikken en vrouwtjes aan te trekken. (meer…)

Vlinders in Costa Rica

Als een vlinder voorbij vliegt blijven de meeste mensen wel even stil staan om hem met de ogen te volgen. Vaak hebben ze mooie kleuren en door de grote zachte vleugels in vergelijking tot het kleine lijfje zien ze er bijna knuffelbaar uit. In Costa Rica komen meer dan 1200 soorten vlinders voor en natuurlijk zijn wij erg benieuwd naar de soorten die voorkomen in het gebied van Adopteer Regenwoud. (meer…)

Cadeau ideeën en tips hiervoor op een rij

Een goed cadeau geven voor bijvoorbeeld een bruiloft of verjaardag is niet zo simpel als het lijkt. Wat zijn goede cadeau ideeën?  Waar maak je iemand echt blij mee? Geven anderen niet hetzelfde cadeau? Om je te helpen aan een goed cadeau geven wij je in dit blog cadeau ideeën en tips voor het perfecte cadeau. Je wil natuurlijk niet hebben dat jouw cadeau, waar je zo hard je best voor hebt gedaan, niet in de goede smaak valt. Vervelend voor jou en voor de persoon die je graag blij wil maken. (meer…)

Slangen in Costa Rica

De biodiversiteit in Costa Rica is ongelofelijk. De enorme hoeveelheid aan verschillende soorten is voor een bioloog prachtig maar maakt determinatie soms wel erg lastig. Er zijn namelijk zoveel soorten om uit te moeten kiezen! Met 141 verschillende soorten slangen moet het Reptielenboek er regelmatig aan te pas komen (meer…)

Een goed doel steunen doe je zo!

Een goed doel steunen. Hoe doe je dat eigenlijk? Er zijn namelijk zoveel goede doelen dat het moeilijk kiezen is. Aan welke schenk je geld? Welk goed doel is betrouwbaar? En waar begin je eigenlijk met het steunen van een goed doel? De keuze is reuze in het oerwoud van de goede doelen. Wil jij een goed doel gaan steunen, dan is het belangrijk dat het goede doel bij jou past. Kies een organisatie die dingen doet waar jij veel waarde aan hecht.  Zo wordt het doneren aan een goed doel een stuk makkelijker voor je. Met de onderstaande tips weet je zeker dat jij straks op een bewuste manier een goed doel steunt.  (meer…)

Nieuwe kikkersoort in het reservaat

Na vijf jaar onderzoek naar de biodiversiteit van ons reservaat in Costa Rica, zijn we een groot deel van de algemene diersoorten ondertussen wel tegen gekomen. Als we een nieuw dier voor onze soortenlijst kunnen beschrijven, is dat nu vaak een bijzonder beestje. Er zijn echter ook soorten die volgens de literatuur worden aangemerkt als “algemeen” of “veel voorkomend”, maar nog nooit zijn waargenomen in het reservaat. Vandaag kwamen we zo’n soort tegen: de Hourglass Tree Frog (Dendropsophus ebraccatus). (meer…)

Het tropisch regenwoud in huis halen? Hoe dan?!

Met groene planten die hun oorsprong hebben in het tropisch regenwoud. Door: Annemarie Silkens Costa Rica staat bekend om zijn geweldige flora en fauna, met name in de regenwouden en de nevelwouden. De plantenwereld van Costa Rica is zeer uitgebreid en gevarieerd. Er komen ruim 12.000 verschillende plantensoorten voor, waarvan er maar liefst ca. 1.200 […]

De hoogste tijd voor biodiversiteit!

De hoogste tijd voor biodiversiteit

Wist je dat 5% van alle soorten flora en fauna van de wereld in Costa Rica leeft en groeit? Ook staat Costa Rica in de wereldwijde top 20 van landen met de grootste biodiversiteit! Ben je een echte natuurliefhebber? Zet Costa Rica dan maar op je bucketlist. Maar… voordat je nu snel je rugzak en paspoort uit de kast trekt willen we je eerst een lesje geven over biodiversiteit. Misschien heb je het ooit weleens tijdens de biologieles geleerd wat het is, maar om je geheugen op te frissen leggen we het je in deze blog uit. (meer…)

De Mantelbrulaap

De mantelbrulaap is een van de grootste apen in Centraal Amerika, met mannetjes die bijna een meter groot zijn en tot 10 kg wegen. Het is een van de 15 soorten brulapen. Helaas zijn een aantal van die soorten bedreigd, voornamelijk vanwege habitatverlies en de vangst en verkoop om als huisdieren te dienen. Hun Engelse naam ‘mantled howler monkeys’ krijgen ze van de lange haren aan hun zijkant, die lijken op een mantel. Hun staart kunnen ze gebruiken als extra ledemaat om hun evenwicht te bewaren en heeft een kale tip, zodat ze betere grip hebben rond takken. Met die staart kunnen ze hun hele gewicht houden en er zelfs mee voelen zoals met hun handen. De staart kan wel 5 keer zo lang zijn als de rest van hun lichaam. Vooral jonge aapjes kan je regelmatig aan hun staart zien hangen, oudere apen gebruiken de staart meer als stabilisator. (meer…)