Langdurig onderzoeksproject met Universiteit Utrecht
Voorzitter Martin Havik en Hoogleraar Edwin Pos van Universiteit Utrecht maken de samenwerking wereldkundig tijdens het zomerfeest.
Het onderzoeksproject van Stichting Adopteer Regenwoud gaat een uitdagende nieuwe fase in dankzij een langdurige samenwerking met de Universiteit van Utrecht. De stichting was toe aan een nieuwe stap om het onderzoeksproject te professionaliseren en de Universiteit Utrecht was op zoek naar een stabiele en betrouwbare partner in Centraal Amerika om degelijk onderzoek in het regenwoud te kunnen uitvoeren. Voor beide partijen is dit dus een prachtige samenwerking! Hierdoor zullen we een grote stap maken in het professionaliseren van ons huidige onderzoek naar de biodiversiteit in ons reservaat. Samen met de bezoekende studenten zullen we ons richten op wetenschappelijk onderzoek waarbij de diversiteit en ontwikkeling van de natuur in ons reservaat, met een nadruk op de flora, centraal staat.
Van fauna naar flora
In de afgelopen jaren hebben we honderden studenten en vrijwilligers van verschillende opleidingsniveaus en – instituten mogen ontvangen en begeleiden. Deze mix van MBO-, HBO- en WO-stagiaires zorgt voor een afwisselende leeromgeving voor alle deelnemers en blijft ook in de toekomst een kernwaarde van ons onderzoeksproject. Samen hebben we veel geleerd van de biodiversiteit in ons reservaat, zeldzame en bedreigde soorten waargenomen en zelfs onbeschreven soorten gevonden. We zijn daarbij vooral op zoek geweest naar dieren, omdat deze relatief eenvoudig op naam te brengen zijn. Nu gaan we aan de slag met de diversiteit van planten en zullen ook promovendi, professoren en anderen specialisten meewerken aan de kennis over ons reservaat.
De achtergrond van het onderzoek heeft alles te maken met de ontstaansgeschiedenis van ons mooie reservaat. De mens heeft al eeuwen een grote invloed op de natuur in ons projectgebied. Ontbossing, landbouw/veeteelt maar ook regeneratie van regenwouden hebben gezorgd voor een mozaïek van verschillende habitats. Het regenwoud dat wij binnen de grenzen van het reservaat beschermen, is dus niet allemaal één en dezelfde natuur. Delen van het reservaat deden vroeger bijvoorbeeld dienst als weiland of bosbouwplantage, terwijl anderen al erg lang bedekt zijn met oud bos. Dankzij de onderzoeken die we de afgelopen jaren uitvoerden, weten we dat het gehele reservaat een belangrijke functie vervuld als veilig leefgebied voor tal van (bijzondere) plant- en diersoorten. Met het nieuwe onderzoek zoemen we echter verder in en vragen we ons af wat het vroegere landgebruik op dit moment voor invloed heeft op het leven in de verschillende habitats.
Verschillen in boomsoorten
Het leven in het regenwoud is uiteraard op allerlei manieren afhankelijk van de bomen die er staan, bijvoorbeeld als voedselbron, beschutting, substraat voor andere planten enzovoorts. Verschillende boomsoorten leveren daarbij verschillende diensten en maken de aanwezigheid van andere plant- en diersoorten mogelijk of onmogelijk. Bovendien leggen boomsoorten op verschillende manieren koolstofdioxide vast in stammen, takken en wortels. Het aantal bomen en hun soortensamenstelling vormen daarom een zeer belangrijk factor in de biodiversiteit van het regenwoud. Wij willen onderzoeken of er verschillen zijn tussen de habitats die we in het reservaat aantreffen. Verschilt regenwoud dat 40 jaar geleden nog weiland was met regenwoud waar ooit een bosbouwplantage stond bijvoorbeeld. En hoe verhouden die zich met een oud, ongerept regenwoud?
Reservaat in vakken
De komende jaren zullen we het reservaat indelen in een groot aantal denkbeeldige vakken. Deze vakken worden met behulp van GPS opgeslagen. Binnen deze vakken doen we metingen. In een eerste fase zullen we in verschillende vakken kijken naar de dikte van de bomen en hun soortensamenstelling. Deze gegevens vertellen ons welke invloed landgebruik decennia later heeft op bomendiversiteit en CO2-opname. Door de vakken jaarlijks opnieuw te onderzoeken zien we bovendien hoe het bos zich daar verder ontwikkelt. Daarnaast kunnen we de kennis die we hebben opgedaan over de dieren combineren met de kennis van bomen om nieuwe relaties bloot te leggen. In een latere fase zullen we ook de rest van de vegetatie (kruiden, mossen, bromelia’s, orchideeën, etc.) in deze vakken gaan inventariseren om een nog completer beeld te krijgen. Onderzoeksprojecten die op deze schaal en precisie worden gedaan, zijn wereldwijd schaars en van grote waarde.
Inbreng onderzoekers van de Universiteit Utrecht
Dit ambitieuze onderzoeksplan is enkel mogelijk met de professionele inbreng van onderzoekers van de Universiteit Utrecht en vanuit andere instituten. Echter, de hulp van onze studenten en vrijwilligers blijft van onmisbare waarde. De kennis die wij zullen opdoen zal Stichting Adopteer Regenwoud helpen om de waarde van het reservaat nog beter te doorgronden en mogelijk gerichtere keuzes te maken bij toekomstige aankoop van regenwoud of aanbevelingen voor landgebruik in de regio. Daarnaast zullen onze gegevens op de langere termijn een nog veel breder doel dienen, omdat regeneratie en herbebossing wereldwijd van groot belang zijn in de strijd tegen klimaatverandering, fragmentatie van leefgebieden en behoud van soorten en biodiversiteit. Ons project kan in de toekomst dienen als show-case en gegevens kunnen worden geëxtrapoleerd naar grote bieden in de (Amerikaanse) tropen zodat natuurbeschermers effectieve maatregelen kunnen nemen.
We kunnen niet wachten om met onze studenten en vrijwilligers aan de slag te gaan met deze monsterklus, die meerdere jaren zal duren, en hopen dat (potentiële) bezoekers even enthousiast zijn over de nieuwe onderzoek vaardigheden die je hier op kunt doen. Daarnaast blijven we actief met de lopende onderzoeken naar tropische dieren, dus voor ieder wat wils.
Meer lezen over de stichting Adopteer Regenwoud haar activiteiten? Ga naar onze nieuwspagina
Met groene planten die hun oorsprong hebben in het tropisch regenwoud. Door: Annemarie Silkens Costa Rica staat bekend om zijn geweldige flora en fauna, met name in de regenwouden en de nevelwouden. De plantenwereld van Costa Rica is zeer uitgebreid en gevarieerd. Er komen ruim 12.000 verschillende plantensoorten voor, waarvan er maar liefst ca. 1.200 […]
Vandaag, op de internationale dag van het bos, richten we onze blik op de regenwouden, de longen van onze planeet. Deze prachtige ecosystemen herbergen een ongeëvenaarde diversiteit aan planten en dieren, reguleren het klimaat en slaan enorme hoeveelheden CO₂ op. Toch verdwijnen ze in razendsnel tempo door ontbossing en menselijke activiteiten. Dit artikel laat zien wat regenwouden zo waardevol maakt, waar ze te vinden zijn, welke bedreigingen ze ervaren en hoe we ze kunnen beschermen. Lees verder en ontdek hoe je vandaag nog een concreet verschil kunt maken door een stukje regenwoud te adopteren. (meer…)
De mensheid heeft door de eeuwen heen ontelbare hectares bos gekapt. Maar niet alle bossen zijn hetzelfde. Natuurlijk, een bos in Costa Rica heeft bomen en eekhoorns, net zoals een bos hier in Europa. Maar alhoewel we zeker vergelijkingen kunnen trekken tussen onze gematigde bossen en tropische bossen, zijn er misschien nog wel meer verschillen dan vergelijkingspunten. In deze blog gaan we dieper in op waarom het kappen van tropisch regenwoud nog veel desastreuzer is en hoe de gevolgen veel verder reiken. En gekapt wordt er zeker nog. Wereldwijd verloren de tropen 4,1 miljoen hectare primair bos in 2022, 10% meer dan in 2021, zo rapporteerde het platform Global Forest Watch.(meer…)
Costa Rica staat bekend om zijn tropische regenwouden, de nevelwouden, de biodiversiteit en ook om de enorme hoeveelheid vogels die daar leven, meer dan 900 verschillende soorten. Veel mensen beschouwen de toekan als de mooiste vogel ter wereld. De toekan is zowel een verpletterend mooie vogel als een grappig dier waar niemand de ogen vanaf kan houden. De toekan wordt daarom ook regelmatig als een karakter in animatiefilms gebruikt. (meer…)
Diep in het Costa Ricaanse regenwoud, waar het zonlicht nauwelijks te bekennen is en allerlei junglegeluiden door de bomen echoën, leeft een dier dat je bijna nooit ziet, maar wel zorgt voor balans: de ocelot. En niet onbelangrijk: een bewoner van het reservaat van Adopteer Regenwoud. (meer…)
Tijdens onze werkzaamheden in ons regenwoud in Costa Rica zijn we jonge Masked Tree Frogs tegengekomen. Dit is een grote stap in de richting van biodiversiteit. Wij bij Adopteer Regenwoud zorgen ervoor dat het bos wordt beschermd door een kleine donatie van jou! Herbebossing en biodiversiteit Op plaatsen waar het eerst nog ondenkbaar was dat […]
Door Zoë Schreurs De jaguar spreekt tot ieders verbeelding en dat doet hij al tijden, van Noord tot Zuid-Amerika. Wist je dat zijn naam komt van de Guarani-taal van Indigenous stammen in Paraguay? Het betekent: “Hij die kan doden met 1 sprong.” Geen slechte observatie, gezien een jaguar zo door het schild van een schildpad […]
In 2023 startte de stichting een grootschalig herbebossingsproject in het reservaat in Costa Rica. Het doel: 25 hectare ontbost gebied – voormalig weiland – herstellen tot oorspronkelijk tropisch regenwoud. Dankzij de inzet van negen lokale werknemers en met steun van Trees for All zijn maar liefst 25.000 inheemse bomen geplant! Deze bomen worden nog altijd zorgvuldig onderhouden. We zijn enorm trots op de indrukwekkende groei die inmiddels zichtbaar is. In deze video nemen we je mee in de voortgang van dit bijzondere project. (meer…)
In 2022 schreven we een artikel over de internationale telling van de Grote Groene Ara (Buffons Ara). 3 jaar later zijn we in gesprek met Maarten van der Beek, oprichter van de stichting en onderzoekend bioloog in het reservaat in Costa Rica. Hij vertelt over de inspanningen om deze prachtige vogel een plek te bieden, en met succes… (meer…)
De Costa Ricanen noemen hem el serafín del platanar, letterlijk vertaald: het engeltje van de bananenplantage. Een bijnaam die perfect past bij zijn zachte vacht, rustige uitstraling en bijna sprookjesachtige verschijning. Wie hem eenmaal ziet, begrijpt meteen waarom deze kleine regenwoudbewoner zo wordt genoemd. (meer…)
Wist je dat er wereldwijd per seconde een voetbalveld aan bomen wordt gekapt? Adopteer Regenwoud zet zich met haar vele partners in om ontbossing tegen te gaan. Onze vrijwilliger Annemarie heeft er een blog over geschreven.
Het afgelopen jaar is er hard gewerkt door documentairemaker, en vrijwilliger voor de stichting, Bram Sturm en zijn crew. Eindresultaat: de documentaire ‘Eufonia‘. Een unieke inkijk in het leven van Gerald die werkt in het reservaat van Adopteer Regenwoud. Wij waren al diep onder de indruk van het resultaat — en nu is dit ook bevestigd door het selectiecomité van het Wildlife Film Festival Rotterdam: (meer…)
Laten we gelijk met een leuk weetje beginnen: Costa Rica beslaat slechts 0,3% van het oppervlak van de aarde, maar je vindt er bijna 5% van alle soorten flora en fauna ter wereld! Per oppervlakte-eenheid heeft Costa Rica de hoogste biodiversiteit ter wereld!
Duurzaamheid is een veelgebruikt woord dat op veel manieren ingezet wordt, duurzaamheid kan bijvoorbeeld betekenis hebben in relatie tot milieu en klimaat maar ook sociaal en economisch kan het een invulling krijgen. Doordat het zo’n ruim begrip is, kan het best lastig zijn om goed te begrijpen wat duurzaamheid eigenlijk betekent en waarom het zo belangrijk is. Het Van Dale Woordenboek beschrijft duurzaam met 3 definities; ‘’lang durend, aan weinig slijtage onderhevig en het milieu weinig belastend’’. Duurzaamheid is dus eigenlijk een woord dat aangeeft dat er rekening gehouden wordt met de impact dat iets heeft op de wereld nu, maar ook voor de komende generaties, en de toekomst van de aarde. Men wil hier uiteindelijk mee zeggen: hier is over nagedacht! (meer…)
In de afgelopen jaren zagen we al veel zeldzame en bijzondere dieren in ons reservaat zoals de Northern Nacked-tailed Armadillo, Black-and-White Hawk-Eagle en meerdere katachtigen. Wat we onlangs tegenkwamen is voor wetenschappers echter nog vele malen interessanter. (meer…)
In het voorjaar van 2023 was daar opeens een kans om naar Costa Rica te gaan voor Adopteer Regenwoud. Ik was een jaar eerder ook al in Costa Rica en daar tipte me iemand over een organisatie van twee Nederlandse jongens die zich bezighielden met het beschermen en herstellen van het regenwoud. Toen ik thuiskwam besloot ik contact op te nemen. Ik was immers nog lang niet klaar in Costa Rica en ik was direct enthousiast toen ik zag waar Adopteer Regenwoud zich allemaal mee bezig hield. Na leuke gesprekken met de oprichters Matthijs en Maarten, in het echt en via videobellen, reisde ik in juni af naar het reservaat in Costa Rica. (meer…)
Reservaat in vakken
Reservaat in vakken